 DİŞETİ
HASTALIKLARI
(Periodontal Hastalıklar)
Periodontal hastalık nedir?
Periodontal hastalıklar dişeti ve
dişleri destekleyen diğer dokuları etkileyen iltihabi hastalıklardır.
Erişkinlerde diş kayıplarının %70'inden periodontal hastalıklar
sorumludur. Bu hastalıklar erken dönemde teşhis edildiklerinde
kolay ve başarılı bir şekilde tedavi edilebilirler. Dişeti
hastalıklarının önlenmesi veya tedavisi; doğal dişlerin
korunması, daha rahat çiğnemenin ve daha iyi bir sindirimin sağlanması
gibi diğer faydaları da beraberinde getirir. Periodontal hastalıklar
dişeti iltihabı (gingivitis) ile başlar. Yani gingivitis
periodontal hastalığın erken dönemidir. Bu dönemde dişetleri
kanamalı, kırmızı ve hacim olarak büyümüştür. Erken dönemde
çok fazla rahatsızlık vermeyebilir. Tedavi edilmezse hastalık
periodontitise ilerleyerek dişeti ve dişleri destekleyen alveol
kemiğinde geriye dönüşsüz hasar oluşturabilir.
Periodontitis periodontal hastalıkların
daha ilerlemiş bir safhasıdır. Dişleri destekleyen diğer
dokularla birlikte alveol kemiğinde de hasar oluşur. Diş-dişeti
arasında "periodontal cep" oluşur. Periodontal cep varlığı
infeksiyonun yerleşimini ve hastalığın ilerlemesini kolaylaştırır.
Hastalık ilerledikçe dişler sallanmaya başlar, hatta çekime
gidebilir.
Dişeti hastalığının
belirtileri nelerdir?
Dişeti hastalığının pek çok
bulgusu vardır; Diş fırçalama sırasında kanayan dişetleri Kırmızı,
şiş ve hassas dişetleri Dişlerden kolaylıkla ayrılabilen,
uzaklaşan dişetleri Dişler ve dişetleri arasında iltihabi akıntı
Sallanan veya giderek birbirinden uzaklaşan dişler (dişler arasında
aralıkların oluşması veya mevcut aralıkların artması) Isırma
sırasında alt ve üst dişler arasındaki ilişkilerin değişmesi
Bölümlü protez uyumundaki değişiklik, bozulma. Sürekli kötü
ağız kokusu.
Bununla beraber, periodontal hastalık
hiç bir bulgu vermeden de ileri safhalara ulaşabilir. Bu nedenle düzenli
aralıklarla dişhekimine gitmek son derece önemlidir.
Dişeti hastalığının nedeni
nedir?
Dişeti hastalığının en önemli
nedeni "bakteriyel diş plağı" adı verilen, dişler üzerinde
biriken yapışkan ve renksiz film tabakasıdır. Günlük fırçalama
ve diş ipliği kullanımı ile diş plağının uzaklaştırılması
sağlıklı bir ağız için temel gereksinimdir. Eğer plak etkin
bir şekilde dişlerden uzaklaştırılmazsa diştaşı veya tartar
olarak bilinen düzensiz yüzeyli ve geçirgen bir yapıya dönüşür.
Plaktaki bakteriler tarafından salınan zararlı ürünler dişetinde
irritasyona neden olur. Bu ürünler nedeni ile dişetini dişe sıkıca
bağlayan lifler yıkıma uğrar, dişeti dişten uzaklaşır ve
periodontal cep oluşur. Böylece bakteri ve ürünlerinin daha
derin dokulara ilerlemesi kolaylaşır. Hastalık ilerledikçe cep
derinleşir, bakteriler daha derine; kemiğe kadar ilerler ve dişi
destekleyen alveol kemiğinde de yıkım başlar. Hastalık tedavi
edilmeden bırakılırsa sonunda dişler sallanır ve çekimleri
bile gerekebilir.
Dişeti hastalığı nasıl önlenir?
Periodontal hastalığın önlenmesinde
en önemli görev kişinin kendisine düşmektedir. Dişleri sağlıklı
bir durumda sürdürmek için, günlük ağız bakımı işlemleri
ile (diş fırçalama ve diş ipliği kullanma) bakteriyel diş plağının
uzaklaştırılması gerekmektedir. Dişhekimine düzenli aralıklarla
gidilmesi de aynı derecede önemlidir. Günlük ağız bakımı işlemleri
diştaşı oluşumunu en az düzeye indirebilir, ancak tamamen önleyemeyebilir.
Diş fırçası, diş ipliği veya diğer temizlik araçları ile
ulaşılamayan bölgelerin bir diş hekimi tarafından değerlendirilmesi
mevcut diş plağı ve/veya diştaşının uzaklaştırılması açısından
gereklidir.
Dişeti hastalıklarının
tedavisi nedir?
Dişeti hastalığının erken döneminde
tedavi, dişler üzerindeki eklentilerin (plak ve diştaşı) uzaklaştırılması
ve düzgün bir kök yüzeyinin sağlanmasını kapsar. Bu işlem dişetinde
iltihaba neden olan bakteri ve irritanların uzaklaştırılmasını
sağlar. Genellikle bu tedavi, dişetinin tekrar dişe adaptasyonu
veya dişetinin büzülerek cebin elimine olması için yeterlidir.
Dişeti hastalığının erken döneminde vakaların çoğunluğunda,
diştaşı temizliği, plağın uzaklaştırılması ve düzgün bir
kök yüzeyinin sağlanmasını takiben günlük etkin ağız bakımı
başarılı bir tedavi için yeterlidir. Daha ilerlemiş vakalar
cerrahi tedaviyi gerektirebilir. Bu tedavinin amacı dişleri çevreleyen
derin periodontal ceplerdeki diştaşlarını temizlemek, cebin büzülerek
eliminasyonunu ve düzgün bir kök yüzeyini sağlamak ve daha
kolay temizlenebilir bir dişeti formu oluşturmaktır.
Periodontal tedavi sonrası
hastaların düzenli olarak dişhekimi tarafından muayene edilmesi,
plak kontrolü ve yeni diştaşı birikimlerinin ortamdan uzaklaştırılması
gereklidir. Fakat unutmamak gerekir ki; periodontal tedavi ile elde
edilenlerin sürdürülmesi için hiçbir işlem kişinin günlük ağız
bakımı işlemlerini etkin bir şekilde uygulamasından daha yararlı
olamaz.
|
DİŞ
SAĞLIĞI
